Xatolar muzeyi

Men ham xato qilganman

11 yillik tajribaning eng qimmatli qismi — xatolar. Ularni yashirmayman. Chunki har bir xato — boshqalarga yo'l ko'rsatuvchi chiroq.

Texnik xatolar

Kod va loyiha xatolari

2016
Backup yo'q — hamma narsa yo'qoldi
Birinchi katta loyihani hosting serverida saqlardim. Server ishdan chiqdi — 3 oylik ish yo'qoldi. Mijoz ketdi.
Har kuni backup qil. GitHub — majburiy. Lokal + bulut = xavfsizlik.
⏰ 3 oy ish 💸 $200 yo'qotish
2017
Parolni kodga yozdim
Database parolini to'g'ridan-to'g'ri PHP faylga yozdim va GitHub ga push qildim. Hamma ko'rdi.
Environment variables — muqaddas. .env faylni hech qachon commit qilma.
🔒 Xavfsizlik xatosi
2018
Test yo'q — production da bug
Telegram bot uchun to'lov tizimini test qilmay production ga chiqardim. Mijozlar pul to'ladi — bot ishlamadi.
Staging muhit — majburiy. Har bir yangi funksiya test qilinishi kerak.
💸 $150 qaytarish 😰 Obro' zarari
2019
Spaghetti kod — qayta yozish kerak
Birinchi katta loyihani tez yozdim — hech qanday arxitektura yo'q. 6 oydan keyin yangi funksiya qo'shish imkonsiz bo'ldi.
Avval arxitektura, keyin kod. Tez yozish — sekin ishlash.
⏰ 2 hafta qayta yozish
2020
Scalability o'ylamadim
Onlayn ta'lim platformasi 100 foydalanuvchi uchun yozdim. 1000 ta kelganda server yiqildi. Katta sharmandalik.
Har doim 10x ko'proq foydalanuvchi uchun loyihalash. Cache, CDN, load balancer.
💸 $500 server xarajat
2021
Hujjat yo'q — yangi developer tushunmadi
Katta loyihaga yangi developer qo'shmoqchi bo'ldim. Hech qanday hujjat yo'q edi. 2 hafta tushuntirish kerak bo'ldi.
README, API docs, kod izohlari — vaqt sarflash emas, vaqt tejash.
⏰ 2 hafta yo'qotish
Biznes xatolari

Mijoz va pul masalalari

2016
Shartnoma yo'q — pul yo'q
Birinchi katta mijoz bilan og'zaki kelishdim. Loyiha tugagach, "biz bunday kelishmagandik" dedi. Pul olmadim.
Har qanday loyiha uchun yozma shartnoma. Hatto do'stlar bilan ham.
💸 $300 yo'qotish ⏰ 1 oy ish
2017
Juda arzon narx qo'ydim
O'zimni past baholadim. $30 ga web sayt yasadim — 2 hafta ish. Soatiga $1.5. Bu ish emas, qullik edi.
Narxingni bilim va tajribangga qarab qo'y. Arzon narx — past sifat signali.
⏰ Vaqt yo'qotish
2018
Hamma narsani qabul qildim
Har qanday loyihaga "ha" dedim. Bir vaqtda 5 ta loyiha — hech birini yaxshi qila olmadim. Mijozlar norozi.
"Yo'q" deyishni o'rgan. Kam loyiha, yuqori sifat — yaxshiroq strategiya.
😰 Obro' zarari
2019
Avans olmadim
Mijoz "ishonaman" dedi — avans olmadim. Loyiha tugagach, "pul yo'q" dedi. 3 hafta ish — bepul.
Har doim 50% avans. Ishonch — yaxshi, shartnoma — yaxshiroq.
💸 $400 yo'qotish
2020
Scope creep — cheksiz o'zgarishlar
Mijoz har kuni yangi talablar qo'shdi. Men "yaxshi" dedim. Loyiha 2 oydan 5 oyga cho'zildi.
Loyiha doirasi shartnomada aniq yozilishi kerak. Qo'shimcha ish — qo'shimcha to'lov.
⏰ 3 oy qo'shimcha
2022
Marketing yo'q — mijoz yo'q
Yaxshi ish qilardim, lekin hech kim bilmasdi. 6 oy davomida yangi mijoz kelmadi. Portfolio ham yo'q edi.
Yaxshi ish — yetarli emas. Ko'rinish kerak. Portfolio, ijtimoiy tarmoq, tarmoq — majburiy.
💸 6 oy past daromad
Xulosa

Xato qilmaslik uchun — xatolarimdan o'rgan

Siz mening xatolarimni takrorlamasligingiz uchun bu sahifani yaratdim. Mentorlik — shunchaki texnik bilim emas, hayot saboqlari ham.

Mentorlik olish → 100 qoidam