Kod Standartlari

Asoslar

Asosiy tamoyillar

O'qilishi oson

Kod avvalo odamlar uchun, keyin kompyuter uchun. Boshqa developer 5 daqiqada tushunishi kerak.

DRY — Takrorlanmaslik

Don't Repeat Yourself. Bir xil kod ikki joyda bo'lsa — funksiyaga chiqar.

KISS — Soddalik

Keep It Simple, Stupid. Murakkab yechim ko'pincha noto'g'ri yechim.

YAGNI — Kerak bo'lganda

You Aren't Gonna Need It. Hozir kerak bo'lmagan narsani yozma.

Single Responsibility

Har bir funksiya/klass faqat bitta ish qilsin. Ko'p ish qilsa — bo'l.

Izohlar — nima emas, nima uchun

Kod nima qilayotganini emas, nima uchun shunday qilayotganini izohla.

Majburiy

✓

O'zgaruvchilar — camelCase (JS) yoki snake_case (Python)

O'zgaruvchi nomi uning maqsadini aniq ifodalashi kerak. Qisqartmalardan qoching.

// ✓ To'g'ri (JavaScript)
const userFirstName = 'Jasur';
const isLoggedIn = true;
const totalPrice = 150000;

// ✗ Noto'g'ri
const x = 'Jasur';
const flag = true;
const tp = 150000;
      

Majburiy

✓

Funksiyalar — fe'l bilan boshlash

Funksiya nomi nima qilayotganini ko'rsatishi kerak. get, set, create, update, delete, handle, calculate...

// ✓ To'g'ri
function getUserById(id) { ... }
function calculateTotalPrice(items) { ... }
function handleFormSubmit(event) { ... }

// ✗ Noto'g'ri
function user(id) { ... }
function price(items) { ... }
function form(event) { ... }
      

Tavsiya

ℹ

Boolean — is, has, can, should bilan boshlash

Boolean o'zgaruvchilar savol shaklida bo'lishi o'qishni osonlashtiradi.

const isActive = true;
const hasPermission = false;
const canEdit = user.role === 'admin';
const shouldRedirect = !isLoggedIn;
      

Majburiy

✓

Funksiya — bitta ish qilsin

Agar funksiya 20 qatordan oshsa — bo'lish vaqti keldi. Har bir funksiya bitta mas'uliyat.

// ✓ To'g'ri — har biri bitta ish
function validateEmail(email) { ... }
function sendEmail(to, subject, body) { ... }
function logEmailSent(email, timestamp) { ... }

// ✗ Noto'g'ri — hammasi bir joyda
function processUser(email) {
  // validate + send + log — hammasi bu yerda
}
      

Tavsiya

ℹ

Default parametrlar ishlatish

Funksiya parametrlariga default qiymat berish — xatolarni kamaytiradi.

function createUser(name, role = 'user', active = true) {
  return { name, role, active };
}
      

Majburiy

✓

Semantik teglar ishlatish

div va span o'rniga ma'noli teglar: header, nav, main, article, section, aside, footer.

<!-- ✓ To'g'ri -->
<header>...</header>
<nav>...</nav>
<main><article>...</article></main>
<footer>...</footer>

<!-- ✗ Noto'g'ri -->
<div class="header">...</div>
<div class="nav">...</div>
      

Majburiy

✓

Rasmlar uchun alt atributi

Har bir img tegida alt atributi bo'lishi shart. Accessibility va SEO uchun muhim.

<img src="logo.png" alt="Genius Academy logotipi"/>
<img src="logo.png"/>
      

Majburiy

✓

CSS o'zgaruvchilar (Custom Properties)

Ranglar, o'lchamlar, fontlar uchun CSS o'zgaruvchilar ishlatish. Bir joyda o'zgartirish — hamma joyda o'zgaradi.

:root {
  --color-primary: #6366F1;
  --color-bg: #08090C;
  --font-heading: 'Bricolage Grotesque';
  --spacing-md: 16px;
}

.button { background: var(--color-primary); }
      

Majburiy

✓

Commit xabarlari — aniq va ma'noli

Conventional Commits formatidan foydalanish: feat, fix, docs, style, refactor, test, chore.

# ✓ To'g'ri
feat: add user authentication
fix: resolve login redirect bug
docs: update API documentation
style: format code with prettier

# ✗ Noto'g'ri
update
fix bug
changes
asdf
      

Tavsiya

ℹ

Kichik va tez-tez commit

Katta o'zgarishlarni kichik commitlearga bo'lish. Har bir commit bitta mantiqiy o'zgarish.

# Har bir feature uchun alohida commit
git commit -m "feat: add login form UI"
git commit -m "feat: add form validation"
git commit -m "feat: connect login API"
      